آموزش وزن شعر فارسی

آموزش وزن شعر(یونس نوروزی اولشی)

ابتدا حروف کوچکترین جزء شعر را حروف تشکیل می دهند حروف بر سه قسم است
۱-صامت(الف _ ب _ پ _ ت _ . . .)
۲_مصوت کوتاه(کسره ، فتحه ، ضمه)
۳_مصوت بلند(آ _ ای _ او)

@هرصامت یک حرف محسوب می شود

@هر مصوت کوتاه یک حرف محسوب می شود

@مصوت بلند
۱_ اگر مصوت بلند در یک هجا به تنهایی قرار بگیرد ۳ حرف محسوب می شود

۲_ اگر مصوت بلند قبل از صامت در یک هجا قرار بگیرد ۳ حرف محسوب می شود
۳_ اگر مصوت بلند بعد از صامت در یک هجا قرار بگیرد ۲ حرف محسوب می شود

هجا

۱_هجای کوتاه： اگر در یک هجا ۲ حرف قرار بگیرد هجای کوتاه محسوب میشود(U)

۲_ هجای بلند：اگر در یک هجا ۳ حرف قرار بگیرد هجای بلند محسوب می شود(_)

۳_هجاى کشيده： هرگاه در یک هجا بیشتر از ۳ حرف قرار بگیرد کشیده محسوب می شود(_ U )

تذکر: تنوین یا نون ساکن اگر بعد از مصوت بلند باهم در یک هجا بگیرند تنوین یا نون ساکن حذف شده و محسوب نمی شد

ارکان

رکن ها هجده تا هستند و باید حتما بخاطر بسپارید
فع _
فع لن _ _
مفعولن _ _ _
فعلU _
فعولن U _ _
فاعلن _ U _
فعلن U U _
مفاعیلن U _ _ _
فاعلاتن _ U _ _
مستفعلن _ _ U _
فعلاتن U U _ _
مفاعلن U _ U _
مفتعلن _ U U _
فاعلات _ U _ U
مستفعل _ _ U U
مفاعیل U_ _ U
مفاعل U U _ U
فعلات U _ U U

اختیارات شاعری

۱_وزنی
۲_زبانی

اختیارات وزنی
الف_جابجا کردن هجای بلند و کوتاه مثلا تبدیل مفاعلن به مفتعلن
سلام ای شکوه صبح ، ای بهار دلپذیر دست خدا به همرهت ، برو برو ولی نمیر
سلام ای مفاعلن
دست خدا مفتعلن

۲_قرار گرفتن یک هجای بلند به جای دو هجای کوتاه مثلا
سکوت پنجره ها را برای من بنواز
که دل به پای تو از بس نشست پیر شده است
بنواز فع لن
شده است فعلن

۳_آوردن رکن فاعلاتن در ابتدای مصراعی که بروزن فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن باشد

اختیارات زبانی

۱_بلند تلفظ کردن هجای کوتاه آخر کلمه به دلیل همخوانی شدن با ریتم و آهنگ مصراع های دیگر
مثال
برای آنکه بنشانی شرار آتشینم را
به چشمان تو می دوزم نگاه آخرینم را
ی در برای
ر در شرار
ن در چشمان
ه در نگاه
۲_کوتاه تلفظ کردن هجای بلند
درحسرت چشمانت ، ای چشمه ی مهتابی
در آرزویت ماندم ، با خاطر شیدایی
به دوشیوه ی زیر میشه آرزویت را تلفظ کرد
آرزویت آ/ر+کسره/ز+او/ی+فتحه+ت
فاعلاتن - U - -
آرزویت آ/ر+کسره/ز+ضمه/ی+فتحه+ت
مفتعلن - U U -

#یونس_نوروزی_اولشی